جایگاه امنیت ایالت کرمان در دوران باستان بر رونق اقتصادی

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسنده

دکتری تاریخ، عضو گروه تاریخ ، دانشگاه پیام نور ، pp. Box 19395-3697 ، تهران ، ایران. 09364638517- ایمیل: aaskarisarves@yahoo.com

چکیده

زمینه و هدف: رونق تجارت و اقتصاد در یک منطقه‌‌‌،‌‌‌ نشان دهنده‌‌‌، امنیت و‌‌‌ آرامش و رفاه شهرنشینی و تمدن‌‌‌ در آن نقطه‌‌‌، می‌باشد و تا امنیت و نظم در یک کشور یا منطقه برقرار نباشد‌‌‌،‌‌‌ تجارت و اقتصاد و در نتیجه تمدن شکوفا نمی‌شود. هدف این تحقیق بررسی جایگاه امنیت ایالت کرمان در دوران باستان بر رونق اقتصادی است.
روش: روش به کار رفته در این تحقیق از نوع کیفی با استفاده از مطالعات اسنادی برپایه روش تاریخ نگاری مبتنی بر تحلیل محتوا متون تاریخی مرتبط با تاریخ اقتصادی و امنیتی ایالات کرمان در دوران باستان صورت پذیرفته است.
نتیجه: رواج تجارت و بازرگانی در یک کشور و ارتباط تجاری میان شهرهای مختلف آن نشان دهنده‌‌‌‌‌‌،‌‌‌ رونق‌‌‌‌‌‌،‌‌‌ رفاه و امنیت اقتصادی و شهرنشینی مردمان آن کشور می‌باشد. بر همین اساس در ایران باستان‌‌‌‌‌‌،‌‌‌ نیز هر زمان که دولتی یکپارچه با تشکیلات متمرکز و قوی به وجود می‌آمد‌‌‌‌‌‌،‌‌‌ در بسیاری شهرها روابط تجاری رونق فراوانی می‌گرفت و ایجاد راه‌های ارتباطی بر این رونق دامن می‌زد. کرمان به عنوان یکی از پنج ایالت بزرگ ایران از باستان تا‌‌‌ قرون نخستین اسلامی از این قاعده مستثنی نبود و نقش به سزایی در رونق اقتصادی و تجاری ایفا می‌کرده که لازمه رونق اقتصادی در ابتدای امر تأمین امنیت راه‌ها و مسیرهای بازرگانان بوده است، که هر زمان رونق اقتصادی همراه بوده، نشان از امنیت بالای آن دوران بوده است.

کلیدواژه‌ها


- ابن الفقیه‌‌‌‌،‌‌‌‌ احمد بن محمد. (1379)؛ ترجمه مختصر البلدان ابن فقیه‌‌‌‌،‌‌‌‌ ترجمه محمد رضا حکیمی‌‌‌‌،‌‌‌‌ تهرانک بنیاد فرهنگ ایران.
ابن خردادبه. (1370)؛ المسالک و الممالک‌‌‌‌،‌‌‌‌ ترجمه حسین قره چانلو‌‌‌‌،‌‌‌‌ تهران: انتشارات قلم.
- اسعدپور بهزادی‌‌‌‌،‌‌‌‌ زهرا. (1370)؛ الماس کویر(شرحی از وقایع تاریخی ارگ بم از هخامنشیان تا زندیه) تهران: مولف.
- اکبری‌‌‌‌،‌‌‌‌ امیر. (1382)؛ تاریخ اجتماعی ایران در عصر ساسانیان‌‌‌‌،‌‌‌‌ چاپ اول‌‌‌‌،‌‌‌‌ مشهد: انتشارات محقق.
- ایران منش‌‌‌‌،‌‌‌‌ محسن. (1371)؛ «ماگان دیروز‌‌‌‌،‌‌‌‌ کرمان امروز»‌‌‌‌،‌‌‌‌ فصلنامه کرمان‌‌‌‌،‌‌‌‌ شماره دوم و سوم‌‌‌‌،‌‌‌‌ سال دوم‌‌‌‌،‌‌‌‌ 1371‌‌‌‌، ص68-69/.
- انصاف پور‌‌‌‌،‌‌‌‌ غلامرضا. (1355)؛ تاریخ زندگی اقتصادی روستاییان و طبقات اجتماعی ایران از دوران ماقبل تاریخ تا پایان ساسانیان‌‌‌‌،‌‌‌‌ تهران: اندیشه‌‌‌‌،‌‌‌‌ (2535)‌‌‌‌،‌‌‌‌ چاپ دوم‌‌‌‌، ج1‌‌‌‌، ص208-209.
- بارتولد‌‌‌‌،‌‌‌‌ ویلهلم. (1308)؛ جغرافیای تاریخی ایران‌‌‌‌،‌‌‌‌ ترجمه حمزه سردادور(طالب زاده)‌‌‌‌،‌‌‌‌  تهران: چاپخانه‌‌‌‌ اتحادیه تهران.
- پوراحمد‌‌‌‌،‌‌‌‌ احمد. (1370)؛ جغرافیا و ساخت شهر کرمان‌‌‌‌،‌‌‌‌ انتشارات دفتر مرکزی جهاد دانشگاهی‌‌‌‌،‌‌‌‌ چاپ اول.
- پیرنیا‌‌‌‌،‌‌‌‌ حسن. (1375)؛ تاریخ ایران باستان‌‌‌‌،‌‌‌‌ ج2و3و4.تهران: انتشارات دنیای کتاب.
- پیرنیا‌‌‌‌،‌‌‌‌ حسن. (1380)؛ ایران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاریه‌‌‌‌،‌‌‌‌ تهران: خیام‌‌‌‌،‌‌‌‌ چاپ نهم.
- توسلی‌‌‌‌،‌‌‌‌ محمد مهدی. (1389)؛ «ایران‌‌‌‌،‌‌‌‌ شبه قاره و چین(نقش راه های ارتباطی در پیوند های فرهنگی تجاری بر اساس مدارک باستان شناختی)»‌‌‌‌،‌‌‌‌ نشریه علوم سیاسی مطالعات شبه قاره‌‌‌‌،‌‌‌‌ بهار 1389‌‌‌‌،‌‌‌‌ شماره2‌‌‌‌، ص17.
- حاکمی‌‌‌‌،‌‌‌‌ علی. (1348)؛ «برسی های باستان شناسی حاشیه دشت لوت»‌‌‌‌،‌‌‌‌ مجله باستان شناسی و هنر ایران‌‌‌‌،‌‌‌‌ شماره دوم‌‌‌‌،‌‌‌‌ ص36-51.
- حموی‌‌‌‌،‌‌‌‌ یاقوت. (1380)؛ معجم البلدان‌‌‌‌،‌‌‌‌ ترجمه علی نقی منزوی‌‌‌‌،‌‌‌‌ تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور‌‌‌‌،‌‌‌‌ چاپ اول.
- حسینی موسوی. (1378)؛ زهرا؛ شهربابک سرزمین فیروزه‌‌‌‌،‌‌‌‌ کرمان: مرکز کرمانشناسی‌‌‌‌،‌‌‌‌ چاپ اول.
- حاتمی‌‌‌‌،‌‌‌‌ ابوالقاسم. (1380)؛ سیرجان قدیم مرکز صنعت و هنر اسلامی‌‌‌‌،‌‌‌‌ کرمان: مرکز کرمان شناسی‌‌‌‌،‌‌‌‌ چاپ اول.
- چمنکار‌‌‌‌،‌‌‌‌ محمد جعفر. (1385)؛ «جایگاه خلیج فارس و دریای عمان در توسعه روابط اقتصادی هزاره های پیش از میلاد‌‌‌‌، » نشریه تاریخ روابط خارجی‌‌‌‌،‌‌‌‌ پاییز 1385‌‌‌‌، شماره 28‌‌‌‌، ص32.
- راوندی‌‌‌‌،‌‌‌‌ مرتضی. (1382)؛ تاریخ اجتماعی ایران‌‌‌‌،‌‌‌‌ تهران: انتشارات نگاه‌‌‌‌،‌‌‌‌ چاپ دوم‌‌‌‌،‌‌‌‌ 1382‌‌‌‌، ج1و5و3و2.
- زنگی آبادی‌‌‌‌،‌‌‌‌ فخری. (1385)؛ تحولات تاریخی کرمان در قرون نخستین اسلامی(پایان نامه کارشناسی ارشد)‌‌‌‌،‌‌‌‌ به راهنمایی دکتر امیر اکبری‌‌‌‌،‌‌‌‌ تابستان 1385.
- زنگی آبادی‌‌‌‌،‌‌‌‌ علی. (1370)؛ جغرافیا و برنامه ریزی شهر کرمان‌‌‌‌،‌‌‌‌ کرمان: مرکز کرمان شناسی‌‌‌‌،‌‌‌‌ چاپ اول‌‌‌‌،‌‌‌‌ ج1و2.
- دریایی‌‌‌‌،‌‌‌‌ تورج. (1382)؛ تاریخ و فرهنگ ساسانی‌‌‌‌،‌‌‌‌ ترجمه مهرداد قدرت دیزجی‌‌‌‌،‌‌‌‌ تهران: ققنوس‌‌‌‌،‌‌‌‌ چاپ اول.
- سید سجادی‌‌‌‌،‌‌‌‌ سید منصور. (1383)؛ « آغاز شهرنشینی در نیمه شرقی فلات ایران‌‌‌‌، » نشریه انسان شناسی‌‌‌‌،‌‌‌‌ پاییز و زمستان 1383‌‌‌‌، شماره6‌‌‌‌،‌‌‌‌ ص67.
- دریاگشت‌‌‌‌،‌‌‌‌ محمد رسول. (1356)؛سی گفتار درباره کرمان. انتشارات استانداری کرمان.
- صمصامی‌‌‌‌،‌‌‌‌ علی و اصغری‌‌‌‌،‌‌‌‌ جهانگیر. (بی تا)؛ شبکه پژوهش و آموزش منطقه ای طرح مرکز شهر کرمان‌‌‌‌،‌‌‌‌ تهران: دانشکده هنرهای زیبا.
‏- عزیزی‌‌‌‌،‌‌‌‌ منصور. (1383)؛ تاریخ و فرهنگ شهر بابک‌‌‌‌،‌‌‌‌ کرمان: انتشارات مرکز کرمانشناسی‌‌‌‌،‌‌‌‌ چاپ اول.
- قدیانی‌‌‌‌،‌‌‌‌ عباس. (1387)؛ فرهنگ جامع تاریخ ایران‌‌‌‌،‌‌‌‌ تهران: انتشارات آرون‌‌‌‌،‌‌‌‌ چاپ ششم‌‌‌‌،‌‌‌‌ ج1.
-کریمیان‌‌‌‌،‌‌‌‌ حسن. (1383)؛ «شهر بم از پیدایش تا تخریب»‌‌‌‌،‌‌‌‌ نشریه هنر و معماری اثر‌‌‌‌،‌‌‌‌ تابستان 1383‌‌‌‌،‌‌‌‌ شماره 36و37‌‌‌‌،‌‌‌‌ از ص55-72.
- کلانتری خاندانی‌‌‌‌،‌‌‌‌ حسین. (1387)؛ سیری در جغرافیای استان کرمان با تکیه بر مسائل طبیعی(زلزله) انسانی‌‌‌‌،‌‌‌‌ تاریخی‌‌‌‌،‌‌‌‌ کرمان: مرکز کرمان شناسی‌‌‌‌،‌‌‌‌ چاپ اول.
- گرشویچ‌‌‌‌،‌‌‌‌ ایلیا (جمعی از نویسندگان). (1385)؛ تاریخ کمبریج‌‌‌‌، تاریخ ایران دوره هخامنشیان‌‌‌‌، جلد دوم‌‌‌‌، ترجمه مرتضی ثاقب فر‌‌‌‌، تهران‌‌‌‌، جامی‌‌‌‌، چاپ اول.
- گرانتوسکی‌‌‌‌،‌‌‌‌ آ و دیگران. (1359)؛ تاریخ ایران از زمان باستان تا امروز‌‌‌‌،‌‌‌‌ ترجمه کیخسرو کشاورزی‌‌‌‌،‌‌‌‌ تهران: انتشارات پویش‌‌‌‌،‌‌‌‌ چاپ اول.
-گلاب زاده‌‌‌‌،‌‌‌‌ سیدمحمد علی. (1389)؛ کرمان در آیینه گردشگری‌‌‌‌،‌‌‌‌ انتشارات ولی‌‌‌‌،‌‌‌‌ چاپ سوم.
- ماهری‌‌‌‌،‌‌‌‌ محمود رضا. (1379)؛ تمدن های نخستین کرمان‌‌‌‌،‌‌‌‌ کرمان: مرکز کرمان شناسی‌‌‌‌،‌‌‌‌ چاپ اول.
- مصطفوی‌‌‌‌،‌‌‌‌ محمد علی. (1375)؛ اقلیم پارس‌‌‌‌، تهران: نشر اشاره‌‌‌‌،‌‌‌‌ چاپ دوم.
- مجیدزاده‌‌‌‌،‌‌‌‌ یوسف. (1387)؛ «جیرفت کهنترین تمدن شرق» نشریه اطلاعات سیاسی- اقتصادی‌‌‌‌،‌‌‌‌ مرداد و شهریور 1387‌‌‌‌،‌‌‌‌ شماره 251 و252‌‌‌‌،‌‌‌‌ از ص128-149.
- متدین‌‌‌‌،‌‌‌‌ محمود. (1369)؛ تاریخ مفصل کرمان و رویدادهای صدساله اخیر ایران‌‌‌‌،‌‌‌‌ تهران: انتشارات گلی‌‌‌‌،‌‌‌‌ چاپ پنجم.
- محلاتی‌‌‌‌،‌‌‌‌ مهدی. (1367)؛ جغرافیای شهر بم‌‌‌‌،‌‌‌‌ تهران: اسلامی‌‌‌‌،‌‌‌‌ چاپ اول‌‌‌‌،‌‌‌‌ ج1.
- نوری شادمهانی‌‌‌‌، رضا‌‌‌‌. (1390)؛ تاریخ فرهنگ ایران‌‌‌‌، تهران مهکامه، چاپ پنجم.
- نجمی‌‌‌‌،‌‌‌‌ شمس الدین‌‌‌‌. (1381)؛ گاهشمار تاریخ کرمان‌‌‌‌،‌‌‌‌ کرمان: مرکز کرمانشناسی‌‌‌‌،‌‌‌‌ چاپ اول‌‌‌‌، ج1.
- هرودوت. (1382)؛ تاریخ هرودوت‌‌‌‌،‌‌‌‌ تصحیح هادی هدایتی‌‌‌‌،‌‌‌‌ انتشارات و چاپ دانشگاه تهران‌‌‌‌،‌‌‌‌ چاپ دوم‌‌‌‌،‌‌‌‌ ج1و5و3.
- وزیری کرمانی‌‌‌‌،‌‌‌‌ احمد علی خان. (1340)؛ تاریخ کرمان‌‌‌‌،‌‌‌‌ به تصحیح باستانی پاریزی‌‌‌‌،‌‌‌‌ بی جا: چاپخانه بهمن.
- Kent,Old Persian Grammer,” weight B” is No.4 in table III,Pp.114-157.